การให้ยาระงับความรู้สึก | 3 ประเภท ขั้นตอน และความปลอดภัย

การให้ยาระงับความรู้สึกทั่วร่างกาย (GA)

การให้ยาระงับความรู้สึก (Anesthesia) เป็นกระบวนการทางการแพทย์ที่ใช้ยาเพื่อระงับความรู้สึกเจ็บปวดของผู้ป่วยระหว่างการรักษาหรือผ่าตัด โดยมีเป้าหมายหลักเพื่อให้ผู้ป่วยรู้สึกสบาย ปลอดภัย และสามารถรับการรักษาได้โดยไม่รู้สึกเจ็บปวด ยาเหล่านี้มีหลายประเภท ซึ่งแพทย์จะเลือกใช้ตามลักษณะของหัตถการและสุขภาพของผู้ป่วย

วิธีการให้ยาระงับ ความรู้สึกแบบต่างๆ

การให้ยาระงับ ความรู้สึกมีหลายรูปแบบ ขึ้นกับชนิดของการผ่าตัด ระยะเวลาในการผ่าตัด โดยวิสัญญีแพทย์และผู้ป่วยจะมีส่วนร่วมในการการเลือกเทคนิคการระงับความรู้สึกที่เหมาะสม ทั้งนี้จะพิจารณาถึงอายุ พิจารณาถึงอายุ และโรคประจำตัวของผู้ป่วย เพื่อให้เกิดความปลอดภัยมากที่สุด

ขั้นตอนก่อนให้ยาระงับความรู้สึก เริ่มจากการประเมินสภาพร่างกาย ประวัติการแพ้ยา และโรคประจำตัวโดยวิสัญญีแพทย์ เพื่อวางแผนการใช้ยาและควบคุมความเสี่ยงต่าง ๆ ขณะให้ยา ผู้ป่วยจะได้รับการเฝ้าระวังสัญญาณชีพอย่างใกล้ชิด เช่น ความดันโลหิต ชีพจร และปริมาณออกซิเจนในเลือด

ประเภทของการระงับความรู้สึกแบ่งออกเป็น 3 ประเภทหลัก:

การระงับความรู้สึกเฉพาะที่ (Local Anesthesia): ใช้กับบริเวณเล็ก ๆ ของร่างกาย เช่น ฟันหรือผิวหนัง โดยผู้ป่วยจะยังคงรู้สึกตัว
การระงับความรู้สึกเฉพาะส่วน (Regional Anesthesia): เช่น การฉีดยาชาเข้าไขสันหลัง ใช้ในกรณีผ่าคลอด หรือผ่าตัดขา แขน โดยทำให้รู้สึกชาเฉพาะบริเวณที่รับการรักษา
การระงับความรู้สึกทั่วร่างกาย (General Anesthesia): ทำให้ผู้ป่วยหมดสติชั่วคราว ไม่รู้สึกเจ็บปวดหรือมีความทรงจำระหว่างการผ่าตัด เช่น ผ่าตัดหน้าอก

ขั้นตอนก่อนให้ยาระงับความ รู้สึก เริ่มจากการประเมินสภาพร่างกาย ประวัติการแพ้ยา และโรคประจำตัวโดยวิสัญญีแพทย์ เพื่อวางแผนการใช้ยาและควบคุมความเสี่ยงต่าง ๆ ขณะให้ยา ผู้ป่วยจะได้รับการเฝ้าระวังสัญญาณชีพอย่างใกล้ชิด เช่น ความดันโลหิต ชีพจร และปริมาณออกซิเจนในเลือด

หลังผ่าตัด

เมื่อผ่าตัดเสร็จผู้ป่วยควรได้รับการดูแลอย่างต่อเนื่อง ที่ห้องพักฟื้น เพื่อติดตามสัญญาณชีพ หลังการผ่าตัดประมาณ 1 – 1.5 ชั่วโมง เมื่อไม่มีภาวะแทรกซ้อนใดๆ จีงส่งผู้ป่วยกลับไปดูแลต่อที่หอผู้ป่วย

ข้อควรระวัง

ระหว่างการผ่าตัด ท่านอาจได้รับยาสลบ หรือยากล่อมประสาท ที่มีผลต่อการตัดสินใจ ในช่วง 24 ชั่วโมงแรก หลังการผ่าตัด ท่านจึง ไม่ควร ขับรถ ทำงานเกี่ยวกับเครื่องยนต์ หรือการตัดสินใจทางกฎหมาย

ข้อควรปฏิบัติก่อนให้ยาระงับความ รู้สึก

งดน้ำและอาหารทุกชนิดก่อนผ่าตัดอย่างน้อย 6-8 ชั่วโมง เพื่อป้องกันการอาเจียนหรือสูดสำลักอาหารเข้าหลอดลมระหว่างให้การระงับความรู้สึก
สำหรับผู้ป่วยที่มีโรคประจำตัว เช่น โรคความดันโลหิตสูง โรคเบาหวาน โรคหอบหืด โรคหัวใจ หรือโรคอื่นๆ ให้แจ้งแพทย์ทราบก่อนเสมอ ในกรณีที่รักษาที่โรงพยาบาลอื่นให้นำประวัติการรักษามาด้วยทุกครั้งที่มาโรงพยาบาล
นำยาที่ใช้ประจำพร้อมฉลากยามาโรงพยาบาลทุกครั้งเพื่อแจ้งให้แพทย์ทราบ
แจ้งประวัติแพ้ยาแพ้อาหารหรืออื่นๆให้แพทย์ทราบ (กรณีมีเอกสารกำกับการแพ้ยาให้นำมาด้วยทุกครั้ง)
หยุดสูบบุหรี่อย่างน้อย 6 สัปดาห์ก่อนถึงวันผ่าตัด
หยุดดื่มสุราหรือเบียร์อย่างน้อย 24 ชั่วโมงก่อนถึงวันผ่าตัด
ในกรณีที่เคยมีประวัติการผ่าตัด ประวัติการระงับความรู้สึกหรือมีภาวะแทรกซ้อนจากการดมยาสลบครั้งก่อนให้แจ้งแพทย์ทราบทุกครั้ง
ในกรณีที่มีฟันโยก ฟันปลอม และปัญหาเกี่ยวกับฟันให้แจ้งแพทย์ทราบ
ในกรณีที่มีการตกแต่งเล็บให้เช็ดทำความสะอาดสีเล็บก่อนมาระงับความรู้สึก

หลังจากการผ่าตัดและหยุดให้ยา ผู้ป่วยจะฟื้นตัวภายใต้การดูแลของทีมแพทย์ อาการข้างเคียงที่อาจพบได้ เช่น คลื่นไส้ อาเจียน หนาวสั่น หรือมึนงง ซึ่งมักจะหายไปภายในไม่กี่ชั่วโมง หากอาการรุนแรงหรือยืดเยื้อ ควรแจ้งแพทย์ทันทีการให้ยาระงับความรู้สึกมีความปลอดภัยสูงในยุคปัจจุบัน เนื่องจากมีเทคโนโลยีและความรู้ทางการแพทย์ที่ทันสมัย อย่างไรก็ตาม ความร่วมมือของผู้ป่วย เช่น การงดน้ำงดอาหารก่อนผ่าตัด และการแจ้งประวัติทางการแพทย์ที่ถูกต้อง จะช่วยลดความเสี่ยงและเพิ่มความปลอดภัยให้มากขึ้น